Let op bij het zuiver aanvaarden van een nalatenschap

Let op bij het zuiver aanvaarden van een nalatenschap

7 september 2022

Het verliezen van een naaste is vaak de start van een emotionele periode waarin veel geregeld moet worden in korte tijd. Desondanks is het van groot belang met de nodige voorzichtigheid een keuze te maken over of en hoe de nalatenschap van de overledene te aanvaarden. Een zuivere aanvaarding kan namelijk vervelende gevolgen met zich meebrengen die in de meeste gevallen niet omkeerbaar zijn. In dit nieuwsbericht leggen wij beknopt de verschillende wijzen van het aanvaarden van een nalatenschap uit en schetsen wij de risico’s van een zuivere aanvaarding.

Aanvaarden van een nalatenschap

Een erfgenaam heeft ten aanzien van een nalatenschap drie opties: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Bij een zuivere aanvaarding erf je zonder voorbehoud alle goederen en schulden uit een nalatenschap. Indien op voorhand duidelijk is dat sprake is van een nalatenschap die wegens schulden een negatieve waarde heeft, dan kan deze worden verworpen. Door het verwerpen van de nalatenschap ben je niet langer gerechtigd tot de erfenis maar ben je tegelijkertijd ook niet aansprakelijk voor de betaling van de schulden. Is niet geheel duidelijk waaruit de nalatenschap bestaat, dan kan tot slot beneficiair worden aanvaard. Bij een beneficiaire aanvaarding aanvaard je de erfenis onder het voorrecht eerst te onderzoeken wat zich in de nalatenschap bevindt. Deze procedure van beneficiaire aanvaarding is aan strenge regels gebonden. Op deze manier zal je niet aansprakelijk zijn indien de nalatenschap per saldo negatief blijkt te zijn.


Risico’s zuivere aanvaarding

Aan het zuiver aanvaarden van een nalatenschap kleven risico’s. Je erft dan zonder enig voorbehoud alle goederen en schulden uit een nalatenschap. Indien na een zuivere aanvaarding blijkt dat er meer schulden dan baten zijn, dan dien je de (overgebleven) schulden uit je eigen middelen te voldoen. In dit kader dient men vooral bedachtzaam te zijn op overbedelingschulden. Niet-opeisbare overbedelingschulden zijn namelijk gedefiscaliseerd en daardoor niet als vordering dan wel schuld zichtbaar in box 3 van de aangiften inkomstenbelasting van de schuldeiser en van de schuldenaar. Gevolg kan zijn dat bij het bepalen of en op welke wijze een nalatenschap kan worden aanvaard, onbedoeld geen rekening wordt gehouden met de overbedelingschuld.

 

Uitspraak rechtbank overbedelingsschuld

Recent heeft de rechtbank Noord-Holland uitspraak gedaan in een zaak waar sprake was van een zuivere aanvaarding maar later bleek dat vanwege een dusdanig hoge overbedelingschuld geen middelen meer in de nalatenschap aanwezig waren om de legaten te voldoen. Legaten zijn schulden van de nalatenschap. De erfgenaam die zuiver heeft aanvaard, dient deze dan vanuit zijn eigen vermogen te voldoen. De rechtbank heeft in dit geval geoordeeld dat de adviseur van de erfgenaam een beroepsfout heeft begaan door een zuivere aanvaarding te adviseren zonder na te kijken of sprake was van een overbedelingschuld. De erfgenaam kwam in dit geval dus nog relatief goed weg omdat een groot deel van de financiële last mede werd gedragen door de adviseur.

 

Let op: een nalatenschap kan onbedoeld zuiver worden aanvaard. Dit gebeurt bijvoorbeeld indien je bezittingen van de overledene verkoopt of op enige andere wijze aan het verhaal van schuldeisers onttrekt. Dit is ook het geval indien je openstaande rekeningen van de overledene betaalt of alvast de sieraden verdeelt onder de (klein)kinderen.

 

Wet bescherming van erfgenamen tegen schulden

Indien je een nalatenschap zuiver hebt aanvaard en achteraf blijkt dat sprake is van schulden die niet (geheel) uit de erfenis kunnen worden voldaan, dan is het mogelijk een verzoek te doen bij de kantonrechter om de nalatenschap alsnog beneficiair te aanvaarden. Wordt het verzoek vervolgens door de kantonrechter ingewilligd, dan ben je niet langer verplicht deze onverwachte schuld te voldoen. In het geval dat de nalatenschap reeds is afgewikkeld en onder de erfgenamen is verdeeld, kan bij de kantonrechter een verzoek om ontheffing van de verplichting tot het betalen van de schuld worden gedaan. Voor het indienen van voornoemd verzoek tot beneficiaire aanvaarding of ontheffing gelden de volgende voorwaarden:

 

  • De schuld was u niet bekend.
  • U heeft de administratie van de overledene doorzocht en de goederen van de overledene bekeken en kon ook hierna niet op de hoogte zijn van de schuld.
  • Het verzoek moet uiterlijk binnen drie maanden na de ontdekking van de onverwachte schuld worden gedaan.

 

Tot slot

Sta je voor de keuze of en hoe een nalatenschap te aanvaarden en wil je meer weten over de verschillende mogelijkheden en risico’s? Neem dan contact op met onze estate planner, Gavin Vree, per e-mail via gvree@joanknecht.nl of per telefoon op +31 (0)40 240 9440.