EHBA: Eerste hulp bij ruziënde aandeelhouders

EHBA: Eerste hulp bij ruziënde aandeelhouders

3 mei 2022

Ruziënde aandeelhouders, we komen ze met regelmaat tegen. In het belang van de onderneming en het welzijn van de aandeelhouders is vaak de enige oplossing de kemphanen zo snel mogelijk uit  elkaar te halen. Letterlijk en figuurlijk. Dead lock situaties waarin niets meer gebeurt, zijn killing. Daarom bieden we u eerste hulp bij ruziënde aandeelhouders.

Enquête door Ondernemingskamer

Er zijn meerdere mogelijkheden om ruziënde aandeelhouders uit elkaar te halen. Bij een ruziesplitsing gaan de aandeelhouders uit elkaar en gaat ieder verder met een deel van het bedrijf. Maar het ‘splitsen’ van aandeelhouders zal vaker betekenen dat de ene aandeelhouder de andere uitkoopt. Maar wie koopt wie uit en onder welke voorwaarden? Een optie is een enquêteprocedure bij de Ondernemingskamer. Zo’n procedure is vooral interessant vanwege de op te leggen voorlopige voorzieningen. Zo kan een dwarsliggende aandeelhouder (tijdelijk) zijn stemrecht worden ontnomen als oplossing voor een dead lock situatie. Of er wordt tijdelijk een bestuurder geschorst of een onafhankelijke bestuurder benoemd.

 

Wettelijke regelingen

Dan, de wettelijke regelingen. Om een uitkoop af te dwingen. De aandeelhouder die het belang van de vennootschap ernstig en langdurig schaadt, kan via de uitstootregeling gedwongen worden uitgekocht. De uittredingsregeling komt op voor de belangen van de aandeelhouder die in zijn rechten en belangen wordt geschaad. Als vaststaat dat van hem niet langer kan worden gevraagd aandeelhouder te blijven, kan hij vorderen dat zijn medeaandeelhouder zijn aandelen overneemt. Ook kent de wet een uitkoopregeling. Een 95%-aandeelhouder kan onder voorwaarden minderheidsaandeelhouders dwingen hun aandelen te verkopen.

 

Bij uitvoering van de wettelijke regelingen – lees: een gedwongen uitkoop – komt direct de prijs om de hoek kijken. De wet biedt hier geen houvast. Wellicht staan er bepalingen in de statuten of aandeelhoudersovereenkomst, zoals een te hanteren formule bij een exit. Bijvoorbeeld een factor maal de gemiddelde EBITDA (Winst voor aftrek van Rente, Belastingen, Afschrijvingen en Afboekingen) over de laatste twee jaar minus de netto schulden. Dit lijkt eenvoudig maar discussies blijven mogelijk. Moet de EBITDA worden geschoond van incidentele posten? Moet er sprake zijn een normaal netto werkkapitaal? Zijn er bad leaver bepalingen? Wanneer krijgt een aandeelhouder een strafkorting op zijn prijs voor de aandelen? En is een gedwongen uitkoop te kwalificeren als een bad leaver bepaling?

 

En als er niets is geregeld?

Dan wordt de waardebepaling nog moeilijker. De jurisprudentie kent meerdere waardebegrippen door verschillende rechters: de waarde in het economisch verkeer, de economische waarde, de werkelijke waarde, de reële prijs of de vergelijkbare derden-prijs. Alleen het begrip economische waarde kent een algemeen geaccepteerde definitie. Volgens de beroepsvereniging van Register Valuators luidt die: ‘De contante waarde van verwachte geldstromen uit een waarderingsobject ergo de waardering van een waarderingsobject rekening houdend met de elementen tijd, geld en risico.’

 

Waarderingsexpert

Ook bij de benoeming van een waarderingsexpert – statutair ingeschakeld of benoemd door de rechter – is de al dan niet bindende uitkomst onzeker. Van belang zijn onder meer:

 

  • waarde en prijs zijn verschillende begrippen;
  • redelijkheid en billijkheid;
  • hoor en wederhoor van visie en standpunten.
  • het wegen van de feiten en omstandigheden;
  • de mogelijke toekenning van een billijke verhoging.

 

Dead locks en shoot out mechanismen

De inzet van een waarderingsexpert is niet altijd nodig. Uitwijken naar zogenoemde shoot out mechanismen kan ook, waarbij het overigens puur om de prijs gaat: partijen doen dan een bieding, waarna de ander kan besluiten tot kopen, verkopen of een verhoogd bod. En dan is er ook nog de variant van de fairest bid, een combinatie van een waardedepaling door een expert en biedingen door partijen. De bieder die het dichtst bij de uitkomst van de waarderingsexpert komt, moet dan kopen.

 

Heeft u problemen met uw medeaandeelhouder(s)? Dreigt er een geschil te ontstaan en heeft u vragen of behoefte aan advies? Onze experts helpen u. Neem contact op met de adviseurs van Joanknecht Corporate Finance en Forensics & Recovery.

Deze blog is geschreven door