Het Odido-scenario voorkomen? Zo bescherm je klantdata tegen phishing 

5 maart 2026

Wat vermoedelijk gebeurde, begon met een phishingaanval: de inloggegevens van een medewerker werden buitgemaakt. Vervolgens werd de medewerker vermoedelijk telefonisch benaderd door iemand die zich voordeed als Odido IT. Het was een kleine stap om de Mutlifactor code te geven. Met volledige toegang tot het account van de klantenservice medewerker, werd het vervolgens mogelijk om klantgegevens uit het CRM-systeem te halen. 

Opvallend is dat dit geen technische hack betrof: er zijn geen kwetsbaarheden in de systemen misbruikt en er is geen zero-day gebruikt. Het incident laat zien dat social engineering en menselijke factoren vaak de zwakste schakel zijn in cybersecurity.  

Voorkom dat medewerkers slachtoffer worden van phishing

Phishingaanvallen zijn steeds geloofwaardiger. Het is helaas niet helemaal te voorkomen. Zelfs de beste MFA is hier niet direct de oplossing. 

Wat wel helpt, is het verminderen van het risico door medewerkers regelmatig bewust te maken van deze aanvallen via phishingtests en gerichte awareness-training. Ook kan MFA zodanig worden ingericht dat het praktisch onmogelijk wordt om codes te delen, bijvoorbeeld door biometrische verificatie. Daarnaast kunnen technische maatregelen, zoals beperkingen op inloglocaties of specifieke IP-adressen, helpen om ongeautoriseerde toegang te voorkomen of signaleren. 

Beperk de toegang van medewerkers tot noodzakelijke data 

Het is essentieel om scherp te beheren wie welke data mag zien, downloaden of bewerken. Vraag jezelf af: is bulk-download echt nodig? Ook in BI-omgevingen verdient dit aandacht: staan daar alleen de gegevens die daadwerkelijk nodig zijn voor het werk? 

Houd data schoon en actueel 

Veel oude gegevens vormen een risico. Organisaties kunnen dit beperken door duidelijk data–retentiebeleid en het naleven van relevante wetgeving, zoals de AVG. Commercieel is het verleidelijk om zoveel mogelijk data van prospects en leads te bewaren, maar het is belangrijk te controleren of je nog wel gerechtigd bent om deze data te bewaren. Denk hierbij ook aan oude Excel-bestanden of back-ups die ergens rondzwerven waar mogelijk nog gegevens in staan die eigenlijk al vernietigd hadden moeten worden. 

Zorg dat monitoring verdachte datastromen signaleert 

Het is technisch mogelijk om grote datastromen vanuit applicaties of het netwerk te detecteren en te blokkeren. Een klantenservicemedewerker helpt op een dag hooguit honderden klanten. Zou er dan niet een alert moeten afgaan wanneer een medewerker meer dan duizend klantdossiers opent op één dag?  

Juist reageren bij een datalek: het belang van consistente communicatie

Bij een datalek of cyberincident is een gedegen incidentenrespons cruciaal. Dit betekent dat je snel en zorgvuldig handelt, alleen communiceert wat zeker is, en updates op een consistente en gestructureerde manier deelt. Zo behoud je vertrouwen bij klanten, medewerkers en andere stakeholders. 

Goede incidentenrespons gaat verder dan de technische afhandeling; het omvat ook crisiscommunicatie: anticiperen op vragen, informatie afstemmen op het publiek en duidelijk maken welke acties worden ondernomen. Correct, volledig en consistent communiceren kan de impact van een incident aanzienlijk beperken. 

Het Odido-incident illustreert dat bij complexe situaties, zoals grootschalige datalekken, het vermogen om correct, consistent en professioneel te communiceren minstens zo belangrijk is als de technische afhandeling van het incident. 

Hoe Joanknecht kan ondersteunen

Bij Joanknecht vinden we het cruciaal om een gedegen incident response-plan te hebben, zodat de impact van een cyberaanval beperkt blijft en communicatie snel en correct kan worden opgestart. We besteden veel aandacht aan crisiscommunicatie en simuleren dit periodiek om organisaties voor te bereiden op onverwachte situaties. 

Concreet helpen we organisaties hun informatiebeveiliging structureel te versterken via een integraal informatiebeveiligingsassessment. Dat begint met een risico-inventarisatie van het volledige IT-landschap, eventueel aangevuld met technisch onderzoek zoals een pentest of kwetsbaarhedenscan. De bevindingen vertalen we naar praktische, realistische en effectieve maatregelen, op technisch, procedureel en gedragsniveau. Zo werken we samen toe naar een volwassen informatiebeveiligingsniveau dat organisaties effectief beschermt tegen grootschalige datalekken en cyberaanvallen. 

Daarnaast kunnen wij organisaties ondersteunen met: risico-inventarisaties, audits van systemen en netwerken, trainingen en bewustwordingsprogramma’s voor medewerkers, phishingcampagnes, en technische testen zoals kwetsbaarhedenscans en pentesten. 

Cyberaanvallen zoals bij Odido laten zien dat geen enkele organisatie volledig immuun is. Met de juiste combinatie van bewustwording, processen, technische maatregelen en goede communicatie kun je de risico’s echter sterk beperken. Begin vandaag nog met het versterken van je beveiliging, zodat jouw organisatie voorbereid is en klanten kunnen blijven vertrouwen op jouw zorgvuldigheid.