AI helpt bij het toetsen van jaarrekeningen: eerste resultaten veelbelovend

15 juli 2026

Bij Joanknecht kijken we continu naar mogelijkheden om onze werkwijzen te verbeteren, onze meerwaarde te vergroten en de samenwerking met cliënten verder te versterken. Ontwikkeling en innovatie starten daarbij altijd vanuit een concrete vraag uit de praktijk.

De afgelopen periode hebben we ons vooral gericht op een probleemstelling rondom het toetsen van de jaarrekening aan de geldende verslaggevings- en toelichtingsvereisten (BW2 Titel 9) en de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving (RJ). Bij een wettelijke controle is de jaarrekening het object van onderzoek. Deze jaarrekening wordt in veel gevallen door controlecliënten zelf geschreven danwel geschreven met behulp van onze reporting afdeling. Het toetsen van deze documenten aan alle geldende vereisten en richtlijnen, die bovendien regelmatig wijzigen, is een kennisintensief en tijdrovend proces.

Daarom stelden we onszelf de vraag: hoe kunnen we dit werk sneller en slimmer uitvoeren, eventueel met behulp van AI, met behoud of zelfs verbetering van de kwaliteit? Om die vraag te onderzoeken, hebben we een gespecialiseerde AI-partner betrokken. Samen ontwikkelden we een Minimum Viable Product, eerste versie van een ‘VerslaggevingsAgent’: een AI-oplossing die een jaarrekening aan de hand van 25 specifieke controlevragen toetst aan relevante verslaggevingsvereisten.

Celine van der Veer, registeraccountant en eindverantwoordelijk voor vaktechniek binnen onze auditpraktijk, licht toe: “Als eindverantwoordelijke voor vaktechniek binnen onze auditpraktijk, weet ik als geen ander dat de accountant bij de inzet van AI verantwoordelijk blijft voor de gehele controle en dat er strikte regels gelden voor verantwoord gebruik van AI. Ondanks dat de toepassing van AI ons controleproces kan vergemakkelijken, blijft het belangrijk de uitkomsten goed te laten beoordelen door onze controleteams.”

“Samen met onze AI-partner hebben wij de krachten gebundeld. Zij beschikken over de technische kennis en wij over de deskundigheid op het gebied van externe verslaggeving. We bevinden ons inmiddels samen in een ontwikkelfase, maar de resultaten zijn indrukwekkend. Ik heb de jaarrekening van één van onze cliënten, met goedkeuring, nauwkeurig getoetst aan alle geldende wet- en regelgeving – zoals we dat tenslotte voor iedere jaarrekening moeten doen. Diezelfde jaarrekening hebben we gelijktijdig door de VerslaggevingsAgent laten toetsen op diezelfde standaarden en richtlijnen. De resultaten waren op z’n minst indrukwekkend te noemen. Dat de AI-tool sneller zou zijn had ik wel verwacht, maar de mate van nauwkeurigheid heeft mij positief verrast. Onze bevindingen verschilden minimaal en dát voor een eerste experiment. Op 25 vragen hadden de tool en ik 23 keer hetzelfde antwoord, één keer had ik gelijk en één keer had de tool gelijk”, aldus Celine.

De eerste resultaten overtreffen daarmee onze verwachtingen en laten zien hoeveel potentie deze ontwikkeling heeft. We onderzoeken momenteel hoe we deze oplossing verder kunnen ontwikkelen, zodat deze breder inzetbaar wordt binnen onze controlepraktijk.

Het is belangrijk dat Joanknecht onderdeel is van dit soort ontwikkelingen. Op dit moment vraagt dat nog een investering in tijd en aandacht. Tegelijkertijd verwachten we dat deze ontwikkeling ons helpt om werkzaamheden sneller en consistenter uit te voeren, met behoud van kwaliteit. Daardoor ontstaat meer ruimte om onze expertise in te zetten voor analyse, oordeelsvorming en persoonlijke begeleiding van cliënten.

Meer weten?
Ben je benieuwd naar de resultaten of wil je meer weten over deze ontwikkelingen? Aarzel dan niet om contact op te nemen.