Box 3: de huidige stand van zaken

Box 3: de huidige stand van zaken

25 mei 2022

Box 3 van de inkomstenbelasting houdt de gemoederen flink bezig. Eind december vorig jaar oordeelde de Hoge Raad dat het sinds 2017 geldende stelsel in strijd is met het recht op ongestoord genot van eigendom en het discriminatieverbod uit het EVRM. Wij informeerden u hier reeds over in een eerder nieuwsbericht.  Op 15 april jl. heeft de Staatssecretaris van Financiën een document gepubliceerd waarin wordt ingegaan op het rechtsherstel voor belastingplichtigen naar aanleiding van de uitspraak van de Hoge Raad. Ook wordt een eerste inzicht gedeeld over de toekomstige belastingheffing in box 3. Graag informeren wij u over de laatste stand van zaken.

Opties voor rechtsherstel box 3

In de notitie van 15 april jl. wordt door de Staatssecretaris een tweetal opties uitgewerkt voor het rechtsherstel van de box 3 heffing over de jaren 2017 tot en met 2024. De doelstelling daarbij is dat de box 3 heffing beter aansluit op het werkelijk rendement. De uitgewerkte opties zijn als volgt:

 

De forfaitaire spaarvariant
Binnen deze variant wordt gewerkt met drie forfaits (spaargeld, schulden en overige bezittingen). Uitgangspunt voor de forfaitaire rendementen op spaargeld en schulden zijn respectievelijk de actuele spaarrente (0,25% in 2017 en aflopend naar ongeveer 0% in de jaren erna) en de hypotheekrente (ruim 3% in 2017 en aflopend naar ongeveer 2,5% in de jaren erna). Voor de overige bezittingen wordt, gelijk aan het huidige stelsel, uitgegaan van het meerjarige gemiddelde rendement op beleggingen.

 

De forfaitaire variant voor alle vermogenscategorieën
Uitgangspunt voor deze variant is dat per vermogensbestanddeel (bijvoorbeeld spaargeld, effecten, onroerende zaken, schulden) wordt uitgegaan van het gemiddelde rendement in het betreffende belastingjaar.

 

Belastingheffing box 3 over de jaren 2017 tot en met 2022

Na de hiervoor verschenen notitie is een Kamerbrief verschenen. Hierin heeft de Staatssecretaris aangegeven dat de nog op te leggen aanslagen inkomstenbelasting tot en met 2022 zullen worden opgelegd met inachtneming van de forfaitaire spaarvariant. Bij het opleggen van de aanslagen zal door de Belastingdienst worden beoordeeld welke box 3 heffing gunstiger is; de box 3 heffing op basis van het rechtsherstel (de forfaitaire spaarvariant) of de box 3 heffing op basis van de huidige wettelijke systematiek. De box 3 heffing op basis van het rechtsherstel over de jaren 2017 tot en met 2022 kan voor u overigens niet ongunstiger uitpakken dan de heffing volgens de huidige wettelijke systematiek. Alleen in geval van een lagere box 3 heffing op basis van het rechtsherstel zal hier dus door de Belastingdienst rekening mee worden gehouden bij het opleggen van de aanslagen inkomstenbelasting.

 

Belastingheffing box 3 over de jaren 2023 en 2024

Voor de belastingjaren 2023 en 2024 zal overbruggende wetgeving voor box 3 worden ontworpen. Deze wetgeving zal het huidige box 3-stelsel vervangen voor die jaren en wordt gebaseerd op de voor het rechtsherstel gekozen oplossing, de forfaitaire spaarvariant. Van belang hierbij om te onderkennen is dat de box 3 heffing over 2023 en 2024 ook nadeliger voor u kan uitpakken dan onder het huidige wettelijke box 3 stelsel het geval zou zijn geweest.

 

Belastingheffing box 3 over de jaren 2025 en verder

Voor de belastingjaren vanaf 2025 heeft de Staatssecretaris de Tweede Kamer geïnformeerd voornemens te zijn een vermogensaanwasbelasting in te voeren. Uitgangspunt van een vermogensaanwasbelasting is dat jaarlijks een belasting wordt geheven over zowel de reguliere inkomsten (waaronder rente, huur en dividend) als de ongerealiseerde waardeontwikkeling van vermogensbestanddelen (bijvoorbeeld een koerswinst/-verlies over aandelen of waardestijging/-daling van onroerend goed). Het conceptwetsvoorstel hiervoor wordt in de komende maanden verwacht en zal worden aangeboden voor internetconsultatie. Vervolgens is de verwachting dat het wetsvoorstel voor het zomerreces van 2023 zal worden behandeld in de Tweede Kamer.

 

Wat betekent deze update voor u?

Massaal bezwaarprocedure

De Staatssecretaris heeft aangegeven dat de circa 60.000 belastingplichtigen die bezwaar hebben gemaakt tegen de box 3 heffing over belastingjaren 2017 tot en met 2020 voor 4 augustus aanstaande automatisch rechtsherstel zullen krijgen op basis van de hiervoor beschreven forfaitaire spaarvariant. De aanslagen waartegen bezwaar is gemaakt worden verminderd indien de toepassing van de forfaitaire spaarvariant tot gevolg heeft dat er over het betreffende belastingjaar recht bestaat op een teruggave.

 

Niet-bezwaarmakers

Op dit moment is het nog onduidelijk of en in hoeverre belastingplichtigen wiens aanslagen over de jaren 2017 en later reeds definitief vaststaan in aanmerking kunnen komen voor rechtsherstel. Met het nemen van een beslissing hierover zal worden gewacht op een uitspraak van de Hoge Raad. Deze uitspraak wordt op korte termijn verwacht. Vrijdag 20 mei jongstleden heeft de Hoge Raad in ieder geval beslist dat de Belastingdienst niet verplicht is om niet-bezwaarmakers in aanmerking te laten komen voor het rechtsherstel. Deze uitspraak betekent echter niet dat door de politiek niet alsnog kan worden besloten om niet-bezwaarmakers tegemoet te komen. De Staatssecretaris heeft aangegeven zorgvuldig te gaan bestuderen of en hoe herstel kan worden geboden aan niet-bezwaarmakers.  Uiterlijk op Prinsjesdag zal door het kabinet een beslissing worden genomen over de gevolgen voor niet-bezwaarmakers wiens box 3 rendement op basis van de forfaitaire spaarvariant lager is dan het forfaitaire rendement op basis van het wettelijke stelsel.

 

Aanslagen waarin box 3 inkomen is begrepen

De Belastingdienst zal voorlopig geen definitieve aanslagen opleggen waarin box 3-inkomen is begrepen in afwachting van de definitieve invulling van het rechtsherstel. De mogelijkheid blijft de aangiften inkomstenbelasting 2021 conform de huidige box 3-methodiek in te dienen, waarna de Belastingdienst een voorlopige aanslag zal opleggen. Naar verwachting worden vanaf augustus 2022 gefaseerd definitieve aanslagen 2021 opgelegd waarin box 3 is begrepen. Vanaf oktober zullen definitieve aanslagen 2017-2020 worden opgelegd.

 

Voor belastingplichtigen die reeds een voorlopige aanslag inkomstenbelasting 2022 hebben ontvangen waarop ook box 3-inkomen is opgenomen, geldt dat de staatssecretaris van Financiën heeft aangegeven dat mag worden gewacht met het betalen van deze aanslag. Er zullen geen (dwang)invorderingsmaatregelen worden genomen als de aanslag niet wordt voldaan. Belastingplichtigen ontvangen een brief waarin wordt aangegeven dat niet zal worden ingevorderd en tevens geen invorderingsrente gerekend zal worden bij overschrijding van de betaaltermijn. De invordering blijft gepauzeerd tot het moment waarop het box 3-inkomen correct is vastgesteld door middel van een gewijzigde voorlopige of definitieve aanslag 2022.

 

Vragen over box 3?

Bent u benieuwd naar de mogelijkheden in uw situatie of heeft u vragen over dit nieuwsbericht? Neem dan contact op met uw vaste contactpersoon bij Joanknecht of de belastingadviseurs rechtsboven op deze pagina (mobile devices: onderaan). Wij staan u graag bij.